Ustanowienie biegłego

Kwestie dotyczące biegłych sądowych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.01.2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133).

Dokumenty, które powinien złożyć kandydat na biegłego:

1. Wniosek skierowany do Prezesa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy o ustanowienie biegłym sądowym (należy określić dziedzinę o ustanowienie, z której kandydat na biegłego wnosi).
2. Kwestionariusz osobowy. (do pobrania)
3. Odpis dyplomu.
4. Inne dokumenty potwierdzające teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne z danej    dziedziny.

Lekarz składający wniosek, powinien posiadać I lub II stopień specjalizacji.
5. Opinia z miejsca pracy. W przypadku osoby wykonującej wolny zawód – opinia organizacji zawodowej do której osoba ta należy.

6. Oświadczenie o korzystaniu z pełni praw cywilnych i obywatelskich.

7. Oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych.

Biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która:

1. Korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich.

2. Ukończyła 25 lat życia,

3. Posiada praktyczne i teoretyczne wiadomości w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności , dla której ma być ustanowiona.

4. Daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego.

5. Wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym.

Decyzję o ustanowieniu biegłym sądowym lub o odmowie ustanowienia biegłym podejmuje Prezes Sądu Okręgowego w Bydgoszczy.

Dokumenty składa się w Oddziale Administracyjnym Sadu Okręgowego w Bydgoszczy, ul. Piotrowskiego 7-9  pokój 203,  tel. 52-321-35-99.
W przypadku, gdy do podania załączone są kserokopie dokumentów, należy przedstawić oryginały tych dokumentów do potwierdzenia zgodności.

W zamieszczonej na stronie internetowej naszego sądu liście biegłych sądowych zostały podane dane teleadresowe tylko tych biegłych, którzy przedłożyli stosowne oświadczenie (do pobrania).

Orzeczenia sądowe związane z biegłymi

Wyciąg z wyroku NSA z dnia 04.06.2001 (II SA 1434/00)

Biegły sądowy jest organem pomocniczym sądu w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych, co znaczy, że jego specjalistyczna wiedza w zakresie ustanowienia musi być niepodważalna, a organy wymiary sprawiedliwości, dla których biegły ma sporządzać swoje opinie, muszą mieć absolutne zaufanie do osoby biegłego w zakresie jego wiedzy.

Używanie tytułu biegłego sądowego w innych działaniach (poza opiniami na zlecenie uprawnionych podmiotów), jest bezprawne i dyskredytuje daną osobę w stopniu pozwalającym uznać, iż nie daje ono rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.

Instytucja biegłego sądowego jest instytucją prawa sądowego procesowego. Ustanowiona została dla zapewnienia należytego funkcjonowania organów szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości i zabezpieczenia warunków prawidłowego wypełniania przez te organy ich ustawowych zadań. Wynika to z przepisów art. 8 i 126 ustawy z dnia 20.06.1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1994 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.), art. 278-291 Kodeksu postępowania cywilnego oraz art. 193-203 i art. 318 Kodeksu postępowania karnego.

Z przepisów tych wynika, że od biegłego wymagane jest posiadanie nie tylko niekwestionowanej wiedzy i najwyższych kwalifikacji zawodowych (art. 193 § 1 i 2, art. 195 oraz art. 200 § 2 pkt 1 kpk i art. 278 § 1 oraz art. 290-291 kpc), ale także: zaufania publicznego, sumienności i bezstronności (art. 196 § 3 i art. 197 § 1 kpk oraz art. 282 § 1 kpc), a ponadto zaufania sądu do osoby biegłego (art. 198 § 1 kpk i art. 284 kpc).

Jest to oczywiste zważywszy, iż biegły sądowy jest organem pomocniczym sądu w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych, a sporządzona przez niego opinia stanowi dowód w postępowaniu przed sądami oraz innymi władzami i organami wymiaru sprawiedliwości.

Z przytoczonych powyżej względów osoba biegłego sądowego nie może nasuwać jakichkolwiek podejrzeń nierzetelności czy stronniczości, a sporządzona przez niego opinia - braku posiadania wiedzy specjalistycznej na najwyższym zawodowym poziomie.

Należy zatem stwierdzić, że zgodnie z § 14 powołanego na wstępie rozporządzenia, ustanowienie biegłym sądowym uprawnia do wydania opinii na zlecenie sądu oraz organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych, a wydając opinię, biegły używa tytułu biegłego sądowego z oznaczeniem specjalności oraz sądu, przy którym został ustanowiony.

W ten sposób jednoznacznie określony został krąg podmiotów, wobec których biegły sporządzając opinię może używać tytułu biegłego sądowego.

Tezę tę podzielił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22.04.1996 r. (sygn. akt II PRN 30/96, OSNAP z 1997 r. z. 2, poz. 28) oraz wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny (np. w orzeczeniu z dnia 20.08.1998 r. - sygn. akt II SA 992/98). Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonym orzeczeniu stwierdził, że zgodnie z obowiązującym prawem i jednolitą linią orzecznictwa, biegły sądowy może używać tego tytułu tylko wówczas, gdy sporządza opinie dla określonego w przepisach kręgu podmiotów. Używanie tytułu biegłego sądowego w innych działaniach jest bezprawne i dyskredytuje daną osobę w stopniu pozwalającym uznać, iż nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego (wymóg § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia).

Nadmienić należy, że biegły sądowy przed objęciem funkcji - zgodnie z § 4 rozporządzenia - składa ślubowanie zobowiązujące go do przestrzegania prawa.

Nabór kandydatów na biegłych do MTK

Międzynarodowy Trybunał Karny prowadzi nabór kandydatów na biegłych, którzy po uzyskaniu wpisu na listę biegłych, w zależności od potrzeb, byliby powoływani w konkretnych sprawach prowadzonych przez ten Trybunał.
Szczegółowe informacje dotyczące rekrutacji, jak również formularz zgłoszeniowy, znajdują się na stronie internetowej Trybunału.